horizon2020Crna Gora će u utorak, 1. jula u Briselu postati prva zemlja regiona koja će pristupiti novom okvirnom programu EU – Horizont 2020. Riječ je o programu vrijednom 77 milijardi eura, kojim će se u narednih sedam godina finansirati nauka Evrope, saopšteno je iz Ministarstva nauke.
“Potpisivanjem međunarodnog sporazuma između EU i Crne Gore, u utorak, u Briselu, našoj naučnoistraživačkoj zajednici otvoriće se EU fondovi za nauku vrijedni 77 milijardi eura, jednako kao i bilo kojoj drugoj zemlji članici EU. Ovo je velika prilika za Crnu Goru i našu naučnoistraživačku zajednicu, a da li ćemo biti izabrani za finansiranje u najvećoj mjeri zavisi od kvaliteta predloženih projekata, i naravno toga koliko ćemo biti vješti da se povežemo sa inostranim partnerima”, istakli su u Ministarstvu.

Kako su naglasili, Crna Gora je selektovana kao zemlja regiona sa najboljim rezultatima u pristupnim pregovorima, kada je o nauci i istraživanju riječ, te će joj, tim povodom, biti ukazana čast da prva od šest zemalja, ispred Srbije, Makedonije, Bosne i Hercegovine, Albanije i Moldavije, potpiše pristup Horizontu 2020.

Međunarodni sporazum o pristupanju Horizontu ispred EU potpisaće Robert Jan Smith, direktor Direktorata za nauku i inovacije EU, a ispred Crne Gore ministarka nauke prof. dr Sanja Vlahović.

O Horizontu 2020

Horizont 2020 je nastavak Sedmog Okvirnog Programa EU za nauku, istraživanje i tehnološki razvoj (FP7), 2008-2013 i najveći je Okvirni program Evropske unije do sada, sa budžetom od 77 mlrd EUR-a za period od sedam godina (2014-2020).

Horizont 2020 je finansijski instrument koji je koncipiran tako da implementira odredbe vodeće EU inicijative „Inovativna unija“ i dokumenta „Evropa 2020“, sa ciljem obezbjeđenja konkurentnosti cjelokupnog evropskog tržišta. Program je usmjeren na jačanje ekonomskog rasta u Evropi i stvaranje novih radnih mjesta, na osnovu veće stope investiranja u nauku i istraživanje. Kako je istakla gospođa Mojra Gegan Kvin, Komesarka Evropske unije za istraživanje i inovacije, tokom zvanične prezentacije novog Okvirnog programa u Briselu, „Horizont 2020“ treba da doprinese bržem ekonomskom razvoju Evrope zasnovanom na znanju, kreiranju novih radnih mjesta i stvaranju uslova za bolji kvalitet života građana Evrope“, pozivajući naučnike, predstavnike univerziteta i predstavnike malog i srednjeg biznisa da se aktivno uključe u novi Okvirni program.

Horizont 2020 ima nekoliko novih odrednica napravljenih sa ciljem podsticanja društvenih promjena:

-Pojednostavljenja u smislu jednostavnije programske strukture, pojednostavljenih pravila, jednostavnijeg modela refundacije troškova, jednostavnijeg pristupa kandidata, manje komplikovanih procedura za izradu projekata, blažih kontrola i oditinga, ali i činjenice da prosječno vijeme za grant treba biti do 100 dana.

-Inkluzivni pristup otvoren za nove učesnike, uključujući i one sa idejama koje nijesu prioriteti, čime se obezbjedjuje da vrhunski istraživači i inovatori iz cijele Evrope i šire mogu participirati.

-Integrisanost istraživanja i inovacija putem obezbjedjenja koherentnih fondova od ideje do tržišta.

-Jača podrška za inovacije i aktivnosti orjentisane ka tržištu, uz direktan doprinos privredi.

-Fokusiranje na stvaranje biznis preduslova za zajedničke potrebe stanovnika Evrope i šire, tzv. Društveni izazovi.

-Rastuće mogućnosti za mlade i talentovane naučnike u smislu podrške plasiranju njihovih ideja uz finansijsku podršku.

Prioriteti

Tri su ključna prioriteta u novom Okvirnom programu za istraživanje i inovacije „Horizont 2020“ i to:

1.Izvrsnost u nauci – grantovi za Evropski istraživački savjet i Marija Sklodovska Kiri stipendije,

2.Industrijsko liderstvo – informaciono komunikacione tehnologije, nanotehnologije, napredna proizvodnja, robotika, biotehnologija i svemir i

3.Društveni izazovi – zdravlje, poljoprivreda, pomorstvo i bioekonomija, energija, saobraćaj, klimatske promjene, životna sredina, efikasnost izvora i sirovine, reflektujuća društva i bezbjednost.

Po prvi put, što je i novina u odnosu na Sedmi okvirni program (FP7), Evropska komisija je definisala prioritete za prve dvije godine realizacije „Horizonta 2020“, 2014. I 2015. godinu, opredjeljujući za navedeni period budžet od 15 milijardi eura, što je po navedenim oblastima: naučna uspješnost tri milijarde, industrijsko liderstvo 1.8 milijarde i društveni izazovi 2.8 milijardi eura.

“Ovim, Evropska unija želi postići privlačenje što većeg broja vrhunskih naučnika i istraživača i njihovo aktivno učešće u projektima pod novim Okvirnim programom, obezbjeđujući time ekselentnost u nauci, uklanjanje barijera za inovacije i jačanje veza između privatnog i javnog sektora kako bi se obezbijedila komercijalizacija istraživanja, odnosno jedinstvenost tržišta u smislu znanja, istraživanja i inovacija”, kazali su u Ministarstvu.

Crna Gora je u januaru 2013. godine iskazala spremnost za učešće u novom Okvirnom programu, dostavljajući Evropskoj komisiji Pismo o namjeri, vođena pozitivnim iskustvima koje je crnogorska naučno istraživačka zajednica stekla učešćem u prethodnom Osmom Okvirnom programu FP7 (2008-13).